Czy warto kupować produkty marek własnych?

Stoisz przed półką i wahasz się między znaną marką a tańszym produktem z logo sklepu? Z tego artykułu dowiesz się, czy produkty marek własnych naprawdę się opłacają i kiedy warto po nie sięgać. Poznasz też konkretne przykłady, na czym możesz realnie zaoszczędzić.

Czym są marki własne i skąd biorą się niższe ceny?

Marka własna to produkt, którego właścicielem jest sieć handlowa, a nie zewnętrzny producent. Nazwy takie jak Pilos, Dada, Maribel, J.D.Gross czy Das Exquisite należą do sklepów, a nie do osobnych firm. W podobny sposób działa Grupa Eurocash, która ma ponad 600 produktów marek własnych, tworzonych przez znane polskie i zagraniczne zakłady.

Za etykietą sieci często stoi ten sam producent, który w innej fabrycznej linii wytwarza artykuły pod drogą marką reklamowaną w telewizji. W przypadku produktów Eurocash odpowiadają za to znane firmy spożywcze i przemysłowe, a w przypadku dyskontów – duże mleczarnie (Mlekovita, Mlekpol, Polmlek), producenci wędlin (Sokołów, Tarczyński) czy zakłady przetwórstwa owocowego.

Dlaczego produkty marek własnych są tańsze?

Niższa cena marek własnych nie bierze się z gorszej jakości, tylko z innego modelu biznesowego. Sieci handlowe oszczędzają na kosztach, których zwykły klient na co dzień nie widzi, a które mocno podbijają cenę znanych brandów. Dzięki temu mogą zaoferować towar często o bardzo podobnych parametrach, ale w dużo korzystniejszej cenie.

Na cenę końcową wpływają przede wszystkim wydatki na komunikację, logistyka i warunki zamówień. Dyskont nie musi płacić sam sobie za miejsce na półce ani inwestować fortuny w reklamy telewizyjne jednego produktu. Reklamuje całą sieć, a produkty marek własnych sprzedają się dzięki atrakcyjnej cenie, ekspozycji i powtarzalnej jakości.

Główne źródła oszczędności

Najważniejsze czynniki, które pozwalają utrzymać niższą cenę przy podobnym standardzie, można streścić w kilku punktach. W praktyce to one sprawiają, że produkt z logo sklepu kosztuje na paragonie kilka złotych mniej, choć w tej samej fabryce powstaje droższy odpowiednik.

Do typowych źródeł oszczędności należą między innymi:

• brak kosztownych kampanii telewizyjnych i internetowych,
• brak dodatkowych opłat za „półkę” i lepszą ekspozycję,
• prostsze, tańsze w produkcji opakowania,
• uproszczona logistyka i jednolita gramatura,
• bardzo duża skala zamówień, która wzmacnia pozycję negocjacyjną sieci.

Jak sieci dbają o jakość marek własnych?

Stare przekonanie „tanie znaczy gorsze” coraz słabiej pasuje do realiów półek sklepowych. Sieci handlowe dobrze rozumieją, że marka własna jest ich wizytówką, bo na opakowaniu widnieje logo, które klient widzi też nad wejściem do sklepu. Dlatego przy dobrze zarządzonych markach własnych kontrola jakości bywa bardziej systematyczna niż w przypadku części tanich produktów „no-name”.

Przykładem jest oferta marek własnych Eurocash. Towary trafiają na rynek dopiero po przejściu badań w akredytowanych laboratoriach, a jakość jest później regularnie monitorowana przez cały okres współpracy z dostawcą. Oznacza to stały nadzór nad parametrami produktów i reagowanie, jeśli wyniki kontroli odbiegają od przyjętego standardu.

Kontrola laboratoryjna i nadzór nad dostawcami

W przypadku hurtowni i sieci detalicznych kontrola jakości zaczyna się jeszcze przed pierwszą dostawą. Próbki produktu trafiają do zewnętrznych laboratoriów, które sprawdzają zgodność ze specyfikacją, normami bezpieczeństwa i wymogami prawa żywnościowego. Dopiero po pozytywnych wynikach sieć dopuszcza towar do szerszej sprzedaży pod swoją marką.

W kolejnych miesiącach wykonywane są badania okresowe. Sprawdza się powtarzalność składu, masę netto, smak, konsystencję, a w przypadku żywności – parametry mikrobiologiczne. Sieć wymaga też od dostawców wdrożenia systemów jakości, takich jak HACCP lub ISO, a audyty zakładów produkcyjnych pomagają potwierdzić, że proces przebiega zgodnie z ustaleniami.

Produkty marek własnych Eurocash powstają pod stałym nadzorem akredytowanych laboratoriów, co pozwala utrzymać stabilny poziom jakości i bezpieczeństwa.

Różnice w recepturach i parametrach

Czy produkt marki własnej zawsze jest identyczny jak znany odpowiednik z tej samej fabryki? Nie. Receptura bywa nieco inna, bo sieć zamawia produkt tak, by zmieścić się w określonej cenie, gramaturze i profilu smakowym. W praktyce oznacza to na przykład odmienny procent tłuszczu, inny typ mąki czy mniejszą liczbę dodatków smakowych.

Nie musi to jednak oznaczać, że towar jest gorszy. Dla wielu klientów liczy się stabilny skład, prosty składnik bazowy i brak zbędnych dodatków. W takich sytuacjach marka własna może okazać się korzystniejsza niż produkt znanej firmy, w którym dopłacamy za intensywne kampanie marketingowe.

W jakich kategoriach marki własne najbardziej się opłacają?

Nie każdy produkt marki własnej będzie strzałem w dziesiątkę. Są jednak segmenty rynku, gdzie ryzyko nietrafionego zakupu jest bardzo małe, a oszczędności naprawdę widać. Warto zacząć od takich kategorii i tam testować tańsze alternatywy.

Doświadczenia kupujących i wyniki testów konsumenckich pokazują, że w wielu prostych produktach jednoskładnikowych różnica między marką znaną a marką własną ogranicza się do wyglądu opakowania i logotypu.

Podstawowe artykuły spożywcze

Najbezpieczniej zacząć od grupy produktów, w których liczy się jedna substancja bazowa, a pole manewru w recepturze jest niewielkie. Sieci chętnie budują tu ofertę marek własnych, bo popyt jest stabilny, a konsumenci wrażliwi na każdą podwyżkę cen.

W codziennych zakupach dobrze wypadają między innymi:

• cukier, sól i mąka pszenna czy żytnia,
• ryż biały i brązowy,
• kasze (np. jęczmienna, gryczana),
• proste makarony jajeczne i bezjajeczne.

Nabiał i produkty mleczne

W nabiale marki własne są bardzo mocno obecne. Mleko, jogurty naturalne, śmietany i twarogi w Biedronce, Lidlu czy Netto często pochodzą z tych samych zakładów co ich droższe odpowiedniki. Różnice sprowadzają się do gramatury, etykiety i szczegółów receptury.

Dobrym sposobem weryfikacji jest weterynaryjny numer identyfikacyjny na opakowaniu. Jeśli porównasz mleko znanej marki i mleko marki własnej i zobaczysz ten sam numer zakładu, to znaczy, że produkt powstał w tej samej mleczarni na podobnym parku maszynowym.

Mrożonki, chemia gospodarcza i woda

W kategorii mrożonek proces technologiczny jest dość powtarzalny. Mrożone warzywa, owoce czy gotowe mieszanki warzywne marek własnych często nie ustępują jakością droższym produktom. Warzywa są mrożone w podobnym czasie od zbiorów, a standardy przechowywania są regulowane przepisami.

Bardzo korzystnie wypada też chemia gospodarcza marek własnych. Płyny do mycia naczyń, proszki i kapsułki do prania, środki do czyszczenia łazienek czy kuchni potrafią zdobywać wysokie noty w niezależnych testach. W Polsce dobre opinie zbierają między innymi linie Hoffen, Smukee czy Niteo, oferowane w ramach projektu Biedronka Home lub w tradycyjnej sieci sklepów.

Kiedy przy markach własnych trzeba uważać?

Niektóre kategorie są bardziej wrażliwe na jakość surowca, udział dodatków czy recepturę. W takim przypadku niższa cena powinna być sygnałem, że warto dokładniej przeczytać skład i porównać kilka produktów zamiast od razu ładować cały koszyk najtańszymi opcjami.

Dla części kupujących duże znaczenie ma też indywidualne przyzwyczajenie smakowe. Jeśli od lat pijesz tę samą kawę lub jesz ten sam rodzaj czekolady, zmiana na inny profil smakowy z marki własnej może okazać się rozczarowująca, nawet przy podobnej jakości surowca.

Wędliny i przetwory mięsne

Produkty mięsne to kategoria, w której trzeba zachować większą czujność. Warto patrzeć nie tylko na nazwę, ale przede wszystkim na procentową zawartość mięsa, rodzaj zastosowanych dodatków oraz listę konserwantów. W tej grupie różnica między lepszą a słabszą propozycją potrafi być wyraźna.

To, że za wędliną marki własnej stoi duży producent pokroju Sokołów czy Tarczyński, nie oznacza automatycznie, że skład będzie identyczny jak w jego flagowym produkcie. Sieć może zamówić wariant z inną zawartością mięsa i tańszymi przyprawami. Dlatego tu szczególnie warto porównywać etykiety.

Słodycze, kawa, herbata i kosmetyki specjalistyczne

Smak ulubionej czekolady albo mieszanki kawy bywa bardzo indywidualny. W słodyczach segment marek własnych bywa ciekawy cenowo, ale nie każdemu przypadnie do gustu inny profil smakowy czy tekstura. Zdarza się też, że oszczędność wynika z tańszego surowca, na przykład mniejszej zawartości masła kakaowego.

Podobnie jest w kosmetykach. Proste mydła, żele pod prysznic czy płyny do kąpieli marek własnych mogą być bardzo dobrym wyborem, ale w przypadku kremów do twarzy czy specjalistycznych szamponów bardziej rozbudowana technologia i badania mogą mieć dużą wartość. Wtedy warto porównić składy (INCI) i nie kierować się wyłącznie ceną.

Jak mądrze wybierać marki własne i porównywać oferty?

Świadomy konsument nie ufa ślepo żadnemu logo. Zamiast tego analizuje skład, cenę za kilogram lub litr oraz realne doświadczenia z użytkowania produktu. Ten sam mechanizm działa zarówno przy codziennych zakupach w dyskoncie, jak i w małym sklepie korzystającym z oferty marek własnych Eurocash.

W praktyce oznacza to zmianę nawyku: zamiast automatycznie sięgać po „znane” opakowanie, warto na chwilę odwrócić produkt i porównać tabelę wartości odżywczej, listę składników oraz wagę. Nierzadko okaże się, że marka własna ma krótszy skład i lepszą cenę w przeliczeniu na jednostkę.

Czytać składy, nie tylko etykiety

Najprostszym krokiem, który szybko zwraca się w portfelu, jest czytanie informacji z tyłu opakowania. To tam znajdziesz prawdziwe dane o produkcie, a nie tylko marketingowe hasła z frontu. To także miejsce, gdzie widnieje informacja o producencie lub numer zakładu.

Znajdziesz tam też oznaczenia typu Fairtrade czy certyfikaty ekologiczne. Czekolady z certyfikatem Fairtrade – dostępne na przykład w sieciach Action, Aldi, Kaufland, Lidl, Rossmann, w drogeriach dm czy w sklepach ekologicznych współpracujących z BioPlanet – pozwalają połączyć niższą cenę brandu sklepowego z dbałością o warunki pracy rolników uprawiających kakao.

Dobry nawyk to porównanie składu, wartości odżywczej i ceny za kilogram albo litr zamiast sugerowania się wyłącznie znanym logo na froncie opakowania.

Ile można realnie zaoszczędzić?

Systematyczne wybieranie marek własnych w podstawowych kategoriach może obniżyć wartość paragonu nawet o 20–40 procent. Dotyczy to zwłaszcza produktów, które kupujesz regularnie: nabiału, produktów sypkich, mrożonek, chemii gospodarczej czy wody. W skali miesiąca różnica bywa zaskakująca, szczególnie przy większej rodzinie.

Dobrym pomysłem jest stopniowe testowanie. Przy każdych zakupach dodaj do koszyka jeden lub dwa produkty marki własnej w kategorii, którą znasz. Sprawdź smak, wydajność i zachowanie produktu w codziennym użyciu. Jeśli spełni twoje oczekiwania, możesz przy kolejnej wizycie sięgnąć szerzej po tańsze alternatywy.

Porównanie marek własnych i znanych marek

Żeby łatwiej było zobaczyć różnice między produktami różnych typów, można zestawić je w prostej tabeli. To oczywiście przykład uogólniony, ale dobrze pokazuje podstawowe tendencje widoczne na rynku.

Czy warto kupować produkty marek własnych?

Odpowiedź zależy od twoich oczekiwań, ale w wielu kategoriach – szczególnie podstawowych – odpowiedź będzie twierdząca. Marka własna pozwala połączyć oszczędność z dobrą jakością, jeśli wybierasz świadomie i nie rezygnujesz z czytania etykiet. Dla właścicieli małych i średnich sklepów, współpracujących na przykład z Eurocash, to także szansa na zbudowanie przewagi cenowej wobec dużych hipermarketów.

Dla klientów indywidualnych marki własne mogą stać się fundamentem codziennych zakupów, a droższe, znane produkty – dodatkiem wybieranym tam, gdzie liczy się specyficzny smak albo specjalistyczne działanie. Taki układ pozwala kupować rozsądniej i bardziej świadomie przy każdym wejściu do sklepu.