Rozciąganie gumy jest skutkiem statycznym, ponieważ powoduje zmianę jej kształtu, czyli odkształcenie. Nie chodzi tu o zmianę ruchu gumy, lecz o zmianę jej długości.
Dlaczego rozciąganie gumy jest skutkiem statycznym?
W fizyce skutki oddziaływań dzieli się między innymi na statyczne i dynamiczne. Skutek statyczny występuje wtedy, gdy ciało zmienia kształt lub objętość. Rozciągnięta guma staje się dłuższa, więc ulega odkształceniu.
Skutek dynamiczny dotyczy natomiast zmiany ruchu ciała. Może polegać na wprawieniu go w ruch, zatrzymaniu, przyspieszeniu, zahamowaniu albo zmianie kierunku ruchu. Sam fakt, że podczas rozciągania poruszasz rękami, nie zmienia klasyfikacji. Analizowanym skutkiem oddziaływania na gumę jest jej odkształcenie.
| Rodzaj skutku | Co się zmienia? | Definicja |
|---|---|---|
| Skutek statyczny | Kształt lub objętość ciała | Ciało ulega odkształceniu, na przykład zostaje rozciągnięte, zgięte albo zgniecione. |
| Skutek dynamiczny | Stan ruchu ciała | Ciało zostaje wprawione w ruch, zatrzymuje się, przyspiesza, hamuje lub zmienia kierunek. |
Przykłady obu rodzajów skutków
Różnicę łatwo utrwalić, porównując sytuacje, w których zmienia się kształt ciała, z tymi, w których zmienia się jego ruch:
- Skutki statyczne – zgniatanie plasteliny, rozciąganie sprężyny, wyginanie linijki.
- Skutki dynamiczne – kopnięcie piłki, hamowanie samochodu, rzucenie kamienia.
Rozciąganie gumy należy więc zaliczyć do skutków statycznych. Jeżeli guma po ustaniu działania siły wraca do pierwotnego kształtu, występuje także odkształcenie sprężyste.
